IMG-20190211-WA0026

Stijn Warmenhoven: “Mijn droom? Dat ik niet meer de straat op hoef voor het klimaat”

 
Het is een regenachtige zomerdag als Stijn Warmenhoven met een koffertje aan de hand komt binnenlopen. “Ik ga zo naar Antwerpen! Dus ik heb mijn spullen vast meegenomen”. De 19-jarige (hij was in september jarig) is de jongste persoon in de Duurzame Jonge 100 van 2020. Dat plekje bemachtigde hij onder andere dankzij zijn oprichting van Youth for Climate, de Nederlandse tak van Greta Thunberg’s Fridays for Future: een jongerenbeweging die een beter klimaatbeleid eist. De eerste actie die ze organiseerden was de klimaatstaking van februari 2019. Deze trok meteen 20.000 scholieren die in Den Haag lieten zien het niet eens te zijn met het klimaatbeleid van de regering. Nu zit Stijn bij politici aan tafel en vertegenwoordigd hij de jonge generatie zoveel als hij kan.
 
 
Vertel me eens, wat is Youth for Climate?
“Wij zijn een beweging die jongeren een beter klimaatbeleid laat eisen. Dat doen we door ze te laten spijbelen en samen de straat op te gaan. Onze organisatie staat voor meer daadkracht, meer draagvlak, meer democratie en meer duurzaamheid: de 4 D’s!”.
 
Het begon natuurlijk allemaal met.. de klimaatstaking! Hoe ben je daar zo op gekomen?
“Op het nieuws zag ik dat twee meisjes in België een staking hadden georganiseerd voor het klimaat, en daarmee het hele verkeerd hadden platgelegd. Dat vond ik zo tof! Ik vroeg me af waar in Nederland ik aan zo’n staking zou kunnen meedoen en ontdekte dat die er nog niet was. Dan moet ik het zelf maar doen, dacht ik.”
 

“Dan moet ik het maar zelf doen, dacht ik.”

 
Zo hee, dat klinkt als veel werk.
“Ja, dat klopt! Maar daar had ik nog geen idee van toen ik begon. Samen met een groepje anderen prikte ik een datum maakten we maar een Instagramaccount aan. Toen er na 2 dagen nog een post kwam over de Belgische stakingen op NOS Stories (het Instagramaccount van NOS), reageerden wij daarop met de mededeling dat wij dit ook gingen doen in Nederland. Vervolgens deelde NOS de actie en hadden we er binnen 1 dag 5000 volgers bij. Toen ging het hard. Trouw pikte ons als eerste op en ineens waren we overal. Terwijl we echt nog niks hadden! Geen podium, geen route, geen contact met de politie. Er kwam superveel op ons af”.
 
Hoe hebben jullie dat op zo’n jonge leeftijd klaargespeeld?
“Ik was toen 16. Maar er waren ook mensen van 13 en 14 bij. Omdat we de taken strak hebben verdeeld, lukte het wel allemaal. Ook kregen we wat hulp van milieuorganisaties, bijvoorbeeld op financieel gebied. Want ik kan je vertellen dat het nog best wat kost, zo’n staking! We kregen veel adviezen maar hebben gekozen dicht bij onszelf te blijven. Als boegbeeld van de staking ging ik moeilijke vragen niet uit de weg. En als ik ergens geen verstand van heb omdat ik jong ben en minder  ervaren, is dat niks om me voor te schamen. Sommige dingen gaan zo, laat ons maar lekker tegen de lamp lopen.
Uiteindelijk kwamen er onwijs veel mensen en was ik hartstikke trots op ons. Mijn moeder ook trouwens, terwijl ze eerst nog vroeg: moet je wel echt de straat op gaan?”.
 
Was jij altijd al geïnteresseerd in het klimaat?
“Het nieuws heb ik altijd gevolgd, en laten we wel wezen: het is een van de grootste vraagstukken van onze generatie. Toen ik mijn aardrijkskunde leraar tijdens een blok over klimaatverandering hoorde zeggen dat het allemaal meeviel begreep ik daar niets van. Toen ben ik zelf maar op onderzoek uitgegaan. Zo kwam ik erachter dat het écht fout zat.
Het klimaat gaat mij aan het hart, net zoals bijvoorbeeld het pensioenstelsel juist ouderen erg aangaat. Ik wil het voor mijzelf persoonlijk, maar ook voor anderen goed hebben. We leven nu goed en dat wil ik behouden! Daarvoor moeten we progressieve keuzes maken. Klinkt misschien een beetje gek.. Je wil het goede behouden, en daarvoor heb je verandering nodig. Maar het gaat natuurlijk niet alleen over mijzelf. Ik kan heel slecht tegen ongelijkheid. En juist de mensen die al minder bedeeld zijn worden door klimaatverandering extra geraakt. Het gaat om mijn hele generatie.”
 
Wat heeft de staking gedaan voor het klimaat?
“Nou ten eerste hebben we natuurlijk eindelijk de stem van onze generatie laten horen. Wij zijn het met het klimaatbeleid niet eens! De tellingen zijn verschillend, maar van Gemeente Den Haag begreep ik dat er de dag van de staking 25.000 mensen meer dan normaal geteld zijn. Daar ben ik wel trots op.
Na de staking mochten we op bezoek komen bij Rutte. Supertof natuurlijk. Maar het ging zo snel dat ik achteraf niet tevreden was met de resultaten. De tweede keer ging een stuk beter. We kregen toen een toezegging: dat de opbrengst van de vliegtax (een heffing op vliegreizen, die geldt vanaf 2019) wordt geïnvesteerd in openbaar vervoer. Daar hadden ze nog niet eens over nagedacht! Terwijl het volgens mij een van de meest belangrijke punten is om aan te pakken”.
 

 

“We hebben eindelijk de stem van onze generatie laten horen. Wij zijn het met het het klimaatbeleid niet eens!”

 
Liever treinen dan vliegen?
“Tja, ik vind niet dat je moet stoppen met vliegen, we moeten wel realistisch blijven. Ik heb mijn taal dan ook veranderd naar ‘vliegen is okee, maar vanaf duizend kilometer naar je bestemming’. Binnen die 1000km moeten er gewoon goede alternatieven komen. Dat is de trein op dit moment nog niet. Ik ga zometeen naar Antwerpen, wat prima te doen is. Maar als ik naar Brussel ga duurt dat korte stukje zó veel langer. Naar andere steden in Europa zijn er niet eens directe treinen.
Daarnaast is het ook gewoon zo ontzettend duur dat het voor de normale mens niet aantrekkelijk is om met de trein te gaan. Als je op groene stroom 21% belasting hebt en op kerosine niet, dan gaat er volgens mij iets mis. Vliegen zorgt voor zoveel uitstoot. Het is echt kortetermijndenken.
Maar ja, Nederland gaat dat natuurlijk ook niet alleen doen. Het moet echt vanuit de EU komen: Europa moet echt veel meer investeren in een treinnetwerk: ik denk dat er dan echt veel meer mensen met de trein zullen gaan in plaats van met het vliegtuig. Daar zijn we dan als Europese jongerenorganisaties ook veel mee bezig.
 
Hoe doen jullie dat dan?
“Ik noem het maar lobbyen. Soms gaan we naar Brussel, en maken we afspraken met Europarlementariërs. We spreken dan met hen af en praten over de behoeftes van jongeren. De ene keer bereik je meer dan de andere keer.. Maar ik zeg altijd: je kunt klagen, maar je kunt ook in gesprek gaan. Ik denk dat je allebei nodig hebt, maar als ik kan kiezen zal ik altijd in gesprek gaan. Op die manier probeer ik mijn mening zo veel mogelijk op de ander te laten overkomen. Ik denk dat je op die manier zo veel sterker staat dan als je alleen maar klaagt. Je moet een goed verhaal hebben, maar je moet ook kunnen luisteren. Zo kun je op de ander inspringen met jouw eigen verhaal. Hoe vaker we dat als jongeren doen, hoe meer we uiteindelijk gaan bereiken. Met de stroom mee, maar ook een beetje tegengas geven.”
 
Hoe is het als jongere in dat wereldje, benaderen mensen jou anders?
“Heel soms merk ik wel eens dat ik ergens enkel ben uitgenodigd omdat ik jong ben. Dat mijn aanwezigheid een box is die moet worden afgetikt. Dat is vervelend. Maar ik denk dan altijd: als ik er niet zit, dan nodigen ze wel een andere jongere uit. En dan wordt ik een stukje activistischer dan ik al ben. Niet boos, maar ik zeg wel wat ik denk.”
“Weet je, als je op de deur blijft kloppen gaat ‘ie op een gegeven moment wel open. Net zoals met Coalitie Y. Rutte deed de deur op een kiertje en Coalitie Y trapte deze in. Ik vond dat zo sterk: Rutte kan niet meer terug, hij moet wel naar ons luisteren”.
 

“Weet je, als je op de deur blijft kloppen gaat ‘ie op een gegeven moment wel open.”

 
Hoe bereik je volgens jou het meest als jongere in de duurzaamheid?
“Wil je als jong persoon iets zeggen, op welk gebied dan ook, dan moet je beleidsmaker worden. In de tweede kamer zitten. De gemeenteraad. Daarom moeten er meer jongeren op de kieslijst komen! Als er meer jongeren op de kieslijst staan, hoef ik de straat niet meer op om te protesteren tegen klimaatbeleid. Want of je nou links of rechts bent.. Het klimaat treft ons allemaal, en jongeren het meest.”
“Op dit moment is de gemiddelde leeftijd in de kamer 40, en het jongste kamerlid 31. Waarom zetten we daar niet iemand van 20 neer? Natuurlijk, over veel onderwerpen weten jongeren nog niet genoeg. Maar je hoeft ook niet alles te weten. Nu zijn we helemaal niet vertegenwoordigd, en dat klopt niet”.
 
Dus jij gaat ook de politiek in?
“Persoonlijk zou ik daar nog niet voor gaan. Als een partij het zou vragen overweeg ik natuurlijk. Maar er loopt genoeg talent rond bij elke partij, en bij welke politieke partij ik me zou moeten aansluiten weet ik ook niet. Ooit zou ik het heel leuk vinden hoor, ik volg de politiek op de voet. Maar als je me nu vraagt of ik in de tweede kamer zou willen zitten, of in plaats daarvan directeur zou willen zijn bij Shell: dan kies ik voor dat laatste. Daar zou ik op dit moment de meeste impact kunnen maken.”
“Toevallig zit ik in een groep met mensen die misschien gaat zeilen naar de COP in 2021. Er zijn een aantal vergaderingen geweest, het plan staat nog steeds. Ik heb al contact gezocht met Marjan van Loon, de directeur van Shell. Zij denkt erover na om ook mee te gaan op de boot. Daar sta je misschien van versteld, maar zet jij iemand van Shell maar eens 3 dagen op een boot met klimaatactivisten van Extinction Rebellion. Op een gegeven moment ga je gesprekken voeren. Concessies doen. Je móet die andere kant erbij hebben, zodat je samen tot een overeenkomst kunt komen en er verandering van komt. Dat zou wel een droom zijn”.
 
Neem voor meer informatie over Youth for Climate en de acties die ze organiseren een kijkje op www.youthforclimate.nl.