Ruud blog

Ruud Koornstra: ‘Jullie zijn aan de beurt’

In het verleden waren vernieuwende systeemveranderingen altijd een positief bijproduct van verschrikkelijke oorlogen. Daarom waren er ook altijd verliezers of slachtoffers van de verandering. Met de grote verandering die ik voor de nabije toekomst voor ogen heb en waarvan de contouren langzaam aan de horizon serieuze vormen beginnen te krijgen, zijn er geen verliezers of slachtoffers.

 

Natuurlijk zullen er bedrijven, instituties en oude machten sneuvelen omdat ze zich niet willen conformeren aan de nieuwe beschaving. Maar mens, natuur en milieu, daar waar het wat mij betreft over zou moeten gaan, zijn bij radicale duurzame transitie allemaal winnaars.

 

De communicatie en informatie revolutie die de afgelopen 20 jaar is ingezet gaat ons daarbij helpen. Deze technologie maakt de wereld transparant en voert ons weg van het eilandjes-denken en laat de grote verbanden van de hele planeet en haar bewoners zien. Steeds beter en zonder luchtfietserij maar gebaseerd op meetbare feiten gaan we de zin en onzin van onze samenleving inzien. Zo komt het voordeel om over te gaan van “bezit” naar “gebruik” steeds meer in ons “systeem”. Er is toch vandaag niemand meer die, anders dan om nostalgische redenen, een cd of een lp (langspeelplaat) koopt. Maar er is nog veel meer mogelijk. Met steeds meer geavanceerde technologie wordt het mogelijk ogenschijnlijk complexe zaken steeds eenvoudiger te doorgronden. Transparantie is het nieuwe groen. Er lijkt echter een vreemde en perverse menselijke eigenschap te zijn die er aldoor naar streeft om simpele zaken heel ingewikkeld te maken. Ook business scholen waarderen ingewikkelde complexe gedragingen meer dan eenvoudige en simpele. Maar simpel is veel effectiever.

 

Daarom probeer ik vaak grote complexe vraagstukken aan jonge kinderen uit en voor te leggen. Of ik stel me zelf vragen als: ”Wat kun je eenvoudig delen zonder er zelf minder van te worden?” Vul voor de aardigheid het volgende lijstje eens aan met nieuwe ideeën. Liefde, kennis, ervaring, netwerk, plezier, ….

 

Hoewel economische groei, werkeloosheid en de beurskoers momenteel boven aan de agenda staan zal in mijn ogen de financiële crisis uiteindelijk met één streep van de pen worden opgelost door geldschulden af te boeken. Maar de échte schuld, die van een onleefbare wereld voor onze kleinkinderen, is onuitwisbaar.

 
Medeplichtig is een ieder die intelligent is en blijft reppen over conventionele economische groei. Doorgaan met “Business as Usual” betekent voortgezette uitplundering van de natuurlijke hulpbronnen op aarde en veel te geringe investeringen in een duurzame wereldeconomie. Doorgaan met “Business as Usual” betekent ook voortzetting van de kennelijk ineffectieve aanpak van de organisaties die een ouderwetse economie nastreven. Ik denk dat de wereldbeschaving te gronde zal gaan als we “Business as Usual” voortzetten.

 
Steeds vaker vraag ik me af of we niet toe zijn aan een grote reset: een heuse revolutie. In de geschiedenis werden de meeste revoluties veroorzaakt door honger, werkloosheid, armoede, verloedering, uitbuiting, gebrek aan vrijheid. Maar revolutie gaat ook altijd gepaard met iets anders: gebrek aan respect voor de heersende orde. Een situatie waarin het volk haar leiders als onbekwaam ziet, als niet wetend waar ze mee bezig zijn. Volgens mij bevinden we ons in deze wereld langzamerhand in dat stadium. Volgens recent onderzoek is er wereldwijd een kloof waarneembaar tussen het vertrouwen dat men heeft in enerzijds het bedrijfsleven en de overheid en anderzijds de eerlijkheid van de bestuurders. Nergens in Europa is die kloof zo groot als in Nederland. Slechts 1 op de 10 Nederlanders gelooft dat zakelijke leiders en overheidsfunctionarissen de waarheid vertellen wanneer ze geconfronteerd worden met een moeilijke kwestie. Minder dan 20% vertrouwt erop dat de zakelijke en bestuurlijke elite problemen oplost in sectoren die het moeilijk hebben. Het bankwezen komt het slechts uit het onderzoek naar voren en vertoont in Nederland de sterkste daling. Als oorzaak van bank gerelateerde schandalen gaf 84% van de ondervraagde morele redenen aan. Een cultuur gedreven door bonussen (56%) en corruptie (18%). Naast de sterke daling van het vertrouwen in de bancaire sector zijn de meest opvallende ontwikkelingen binnen het bedrijfsleven het aanhoudende grote vertrouwen in de technologiesector.

 

Want niet geld of politiek maar het toepassen van technologie heeft ons door de eeuwen heen de positieve veranderingen gebracht. Inventieve vooral technische mensen waren altijd degene die de transities opstuwde en vooruitgang naar de wereld bracht. Geld kunnen je niet eten, geeft geen licht, kan je niet in rijden, geeft geen nieuwe inzichten of ontdekkingen. Sommige bewoners van deze planeet kunnen er vandaag de dag wel in zwemmen. Een steeds kleinere groep mensen wordt politiek beschermt en gebruikt een groeiende hoeveelheid natuurlijke voorraden en verdient daar ten kosten van de planeet en haar overige bewoners steeds meer geld mee. De uitdagingen waar wij vandaag voor staan kunnen in mijn ogen wederom worden aangepakt met technologie maar dan echter in een vorm die past bij de huidige tijd en dat is CleanTech. Vrij vertaald betekent dit technologie voor een betere, schonere, eerlijkere en duurzamere wereld. Omdat ik vind dat implementatie juist in deze tijd extra aandacht verdient vonden wij dit initiatief een inspirerend voorbeeld om nog veel meer CleanTech projecten direct en heel snel naar de markt te brengen. Deze manier van ondernemen kan leiden tot een ware CleanTech revolutie.

 
Aan de andere kant is er de dramatische val van vertrouwen van de energie, telecommunicatie- en geneesmiddelensector. Ook opvallend is de verschuiving van de traditionele invloed van CEO’s en ministers naar reguliere werknemers en ‘mensen als ikzelf’. Deze nieuwe “invloedrijken” de zogenoemde “gewone mensen” worden nu bijna twee keer geloofwaardiger bevonden dan hun leiders. Al met al lijken we echt klaar voor de revolutie en de nieuwe generaties leiders moeten nu versnelt van zich laten spreken. De beurt is aan jullie!!!
 
 

Door Ruud Koornstra: Duurzaam ondernemer, oprichter van Tendris, én jurylid van de Duurzame Jonge 100 2014.